Waarom een retreat in een ronde ruimte anders voelt
Een ronde ruimte doet iets met de manier waarop een verblijf wordt ervaren. De vrijwel doorlopende cirkelvormige wand heeft maar één duidelijke deuropening; daarboven komen de daklatten samen in de centrale kroon. Zonder hoeken ontstaat een ruimte die kan omhullen en geborgenheid geven, terwijl het uitzicht naar buiten juist openheid en vrijheid brengt. Die combinatie maakt een retreat in een yurt zo bijzonder.
Van de bekende drie R’s naar Rond, Rust en Retreat
Rust, Reinheid en Regelmaat: de bekende drie R’s zitten al generaties lang in ons collectieve geheugen. Sinds yurts zo’n grote rol in mijn leven zijn gaan spelen, kreeg dat rijtje voor mij vanzelf een andere variant: Rond, Rust en Retreat.
Een gedachtespinsel
Het begon als een gedachtespinsel, maar de drie woorden bleven hangen. Vooral dat eerste woord. Want rond is bij een yurt veel meer dan de vorm die van buiten zichtbaar is. De cirkel bepaalt hoe de ruimte is opgebouwd, hoe onze blik zich erdoorheen beweegt en hoe de ruimte wordt beleefd.
Voor mij horen die drie woorden bij elkaar, zonder dat ik er een theorie of leefregel van wil maken.
Rond is de vorm die de ruimte bepaalt en invloed heeft op kijken, bewegen en ervaren.
Rust ontstaat wanneer die ruimte samenkomt met warmte, sfeer, privacy en de natuur rondom.
Retreat is bewust tijd en ruimte maken voor rust, aandacht en terugtrekken.
Wat doet een ronde ruimte met de beleving?
Waarom een ronde ruimte anders kan aanvoelen, is niet aan één eigenschap toe te schrijven. Vorm, materiaal, licht, warmte, akoestiek en omgeving werken op elkaar in. Toch speelt de cirkel zelf daarin een bijzondere rol. Dat merk ik uit eigen ervaring en hoor ik ook terug van gasten: een yurt voelt anders dan een ruimte met rechte muren.
De omhullende werking van de cirkel
Een ronde ruimte zorgt voor een omhullend gevoel. De wand loopt door en één duidelijke deuropening vormt de verbinding tussen binnen en buiten. Daardoor kan de ruimte coconachtig voelen, soms bijna baarmoederlijk: beschermd en omsloten, maar niet benauwd.
Dat laatste werd eens heel treffend verwoord door een gast na zijn verblijf:
‘Het was inderdaad heel fijn en we hebben in alle rust genoten van de yurt. Ik ben normaal in ruimtes wat claustrofobisch, maar hier totaal geen last van gehad en heerlijk geslapen.’
Ook de materialen versterken dat gevoel. Hout, doek en een dikke laag wolvilt geven de yurt een zachte uitstraling en dempen geluid. De houtkachel brengt warmte en is in koelere maanden essentieel om de yurt aangenaam en droog te houden. Zo ontstaat geborgenheid niet alleen door de vorm, maar door alles wat daarin samenkomt.
Orion 
Sirius 
Venus
De kroon geeft de ruimte een hart
Een yurt is een bijzonder bouwwerk waarin de ronde vorm en de dakconstructie één geheel vormen. Vanuit de wand lopen de daklatten naar de kroon in het midden van het dak. Daar komen alle lijnen samen en valt het daglicht naar binnen. Die ogenschijnlijk eenvoudige constructie is nog altijd even functioneel.
Onze moderne Kirgizische yurts hebben geen middenpalen en de houtkachel staat aan de wand. Daardoor blijft de vloer volledig vrij voor een eigentijds en comfortabel interieur. De manier van verblijven is modern, maar de cirkel en de kroon bepalen nog altijd het karakter en de ruimtelijke werking van de yurt.
Rond is geen toevallige vorm
De ronde vorm van een yurt is eeuwenoud en ontstond niet als stijlkeuze. Voor nomadische volkeren was de cirkel vooral praktisch: een ronde constructie verdeelt krachten gelijkmatig, vangt wind anders op dan een hoekig gebouw en kan met relatief weinig materiaal een sterke, verplaatsbare woonruimte vormen.
Interessant is dat modern onderzoek naar architectuur en omgevingsbeleving óók laat zien dat vorm invloed heeft op onze waarneming. Gebogen en ronde vormen worden vaak prettiger ervaren dan scherpe, hoekige vormen. Er zijn zelfs aanwijzingen voor verschillen in stemming en lichamelijke ontspanning. Dat zegt niet hoe iedere gast een yurt zal ervaren, maar het sluit wel aan bij iets wat ik zelf al veel langer voel: rond is niet alleen zichtbaar, het is voelbaar.
Het ontstaan van mijn passie voor yurts
Mijn fascinatie voor yurts begon lang geleden op Texel. Daar stond één enkele yurt in een boomgaard. Bij het binnenstappen werd ik overweldigd door een gevoel dat ik eigenlijk niet goed kan beschrijven; ik ervoer werkelijk een fysieke sensatie. De grote cirkel met een eenvoudige, functionele inrichting, het binnenvallende licht door de dakkoepel en het zicht op de natuur kwamen samen in een gevoel van geborgenheid én vrijheid.
Destijds wist ik niets van onderzoek naar ronde vormen en dacht ik niet na over ruimtelijke psychologie. Ik wist alleen dat deze plek iets met me deed. Ik voelde mij er heel senang, geborgen in die ronde, omhullende ruimte. Die ervaring bleef hangen en werd uiteindelijk het begin van mijn verlangen om zelf een yurt retreat te creëren.
Op de pagina Over ons lees je hoe die eerste ontmoeting met een yurt later uitgroeide tot Celestial Living Yurt Retreat.
Rond van binnen, ruimte van buiten
Bij Celestial Living eindigt de beleving van de ronde ruimte niet bij de wand van de yurt. Buiten ligt het Achterhoekse landschap open, met weilanden, bomenrijen, lucht en een uitzicht dat ver doorloopt. Binnen ontstaat geborgenheid en intimiteit, buiten juist ruimte en vrijheid.
Die twee kanten versterken elkaar. De yurt vormt een warm en intiem verblijf in een landschap dat nergens dichtbij lijkt te stoppen; de cirkel geeft rust, terwijl de natuur rondom voortdurend onderdeel blijft van de ervaring.
De omgeving doet mee
Rust ontstaat hier niet alleen binnen de cirkel. Ook stilte, licht, wind, vogels en het veranderende uitzicht bepalen hoe een verblijf aanvoelt. De ronde ruimte vormt een gegronde basis; het landschap eromheen voegt openheid en beweging toe.
Voor mij zit juist daarin een belangrijk deel van de ervaring: de omarming van de yurt, met alle ruimte eromheen.
Waar Rond, Rust en Retreat samenkomen
Al jaren ben ik yurtkeeper van ons kleine yurt retreat. De ronde vorm is voor mij nog steeds een wezenlijk deel van de magie van een yurt. De cirkel, het spel van het licht dat door de kroon valt, de natuurlijke materialen en de koesterende warmte van de houtkachel creëren samen een ruimte waarin rust bijna vanzelfsprekend is. Buiten verdiept de natuur die rust en geeft het weidse landschap tegelijkertijd een gevoel van vrijheid.
Hier komen mijn drie R’s uiteindelijk samen: Rond als vorm, Rust als ervaring en Retreat als bewust ruimte maken om daarin te verblijven. Niet als methode, maar als woorden voor iets wat soms moeilijk uit te leggen is en des te makkelijker te voelen.
Meer over de betekenis van een retreat en hoe die bij Celestial Living vorm krijgt, staat op de pagina Yurt retreat - even loskomen van de buitenwereld.
Opmerkingen